Opis
Notre-Dame to gotycka katedra Paryża na Île de la Cité i jeden z najpiękniejszych przykładów francuskiego gotyku. Zaczęta w 1163 roku, ukończona w 1345, była najczęściej odwiedzanym zabytkiem Francji: przed pożarem w 2019 roku przychodziło tu około 12 milionów ludzi rocznie.
Wieczorem 15 kwietnia 2019 roku świat patrzył, jak płonie, na żywo. Runęła iglica, a "las" dębowych belek pod dachem przepadł, lecz wieże, rozety i sklepienia wytrzymały. W grudniu 2024 roku, po pięciu latach prac, katedra została ponownie otwarta.
Fasada zachodnia to twarz, którą zna każdy: dwie masywne wieże ukończone około 1250 roku, rząd posągów królów biblijnych i rzeźbione portale. Między wieżami znajduje się centralna rozeta, ukończona w 1220 roku. Dwie kolejne rozety, północna i południowa, wypełniają wnętrze kolorowym światłem.
Wysoko, w galeriach wzdłuż linii dachu, siedzą gargulce i chimery. Gargulce to nie tylko potwory: to rzygacze odprowadzające deszczówkę. Notre-Dame była też pionierką sklepień żebrowych i łuków przyporowych, które pozwoliły na wyższe, cieńsze mury i większe okna.
Wewnątrz Wielkie Organy mają ponad 8000 piszczałek i sięgają XVIII wieku. W katedrze przechowuje się też relikwie złożone przez Ludwika IX: Koronę Cierniową, kupioną przez Świętego Ludwika, oraz drzazgę i gwóźdź z Krzyża Świętego.
Już wcześniej była o krok od zagłady. Podczas rewolucji stała się Świątynią Rozumu, potem magazynem żywności. Tłum ściął głowy 28 królom z fasady, biorąc królów biblijnych za francuskich.
W latach 30. XIX wieku paryscy urzędnicy rozważali jej rozbiórkę. Victor Hugo napisał Dzwonnika z Notre-Dame, żeby ją ocalić, a sukces książki zrobił resztę: w 1844 roku ruszyła odbudowa.
Kierował nią Eugène Viollet-le-Duc, który naprawiał i wymyślał w duchu gotyku, dodając nową iglicę i chimery z galerii wysoko w górze. Spośród miedzianych apostołów wokół niej tylko święty Tomasz patrzył w stronę iglicy. Miał twarz architekta.
Budowa trwała prawie dwa stulecia, od 1163 roku, za biskupa Maurice'a de Sully. Tu w 1804 roku Napoleon koronował się na cesarza, a w 1944 roku Magnificat uczcił wyzwolenie Paryża. Pięcioletnia odbudowa po pożarze kosztowała około 739 milionów dolarów.
Koniecznie zobacz
• Rozety.
• Wielkie Organy.
• Gargulce.
• Koronę Cierniową.
Czy wiesz, że…?
• Wiele głów ściętych królów odnaleziono w 1977 roku podczas wykopalisk w pobliżu: są w Musée de Cluny.
• Kogut na szczycie iglicy trzyma relikwie chroniące przed piorunami. Stary kogut został znaleziony w gruzach po pożarze.
• W 1971 roku Philippe Petit przeszedł po linie rozpiętej między dwiema wieżami.
Wieczorem 15 kwietnia 2019 roku świat patrzył, jak płonie, na żywo. Runęła iglica, a "las" dębowych belek pod dachem przepadł, lecz wieże, rozety i sklepienia wytrzymały. W grudniu 2024 roku, po pięciu latach prac, katedra została ponownie otwarta.
Fasada zachodnia to twarz, którą zna każdy: dwie masywne wieże ukończone około 1250 roku, rząd posągów królów biblijnych i rzeźbione portale. Między wieżami znajduje się centralna rozeta, ukończona w 1220 roku. Dwie kolejne rozety, północna i południowa, wypełniają wnętrze kolorowym światłem.
Wysoko, w galeriach wzdłuż linii dachu, siedzą gargulce i chimery. Gargulce to nie tylko potwory: to rzygacze odprowadzające deszczówkę. Notre-Dame była też pionierką sklepień żebrowych i łuków przyporowych, które pozwoliły na wyższe, cieńsze mury i większe okna.
Wewnątrz Wielkie Organy mają ponad 8000 piszczałek i sięgają XVIII wieku. W katedrze przechowuje się też relikwie złożone przez Ludwika IX: Koronę Cierniową, kupioną przez Świętego Ludwika, oraz drzazgę i gwóźdź z Krzyża Świętego.
Już wcześniej była o krok od zagłady. Podczas rewolucji stała się Świątynią Rozumu, potem magazynem żywności. Tłum ściął głowy 28 królom z fasady, biorąc królów biblijnych za francuskich.
W latach 30. XIX wieku paryscy urzędnicy rozważali jej rozbiórkę. Victor Hugo napisał Dzwonnika z Notre-Dame, żeby ją ocalić, a sukces książki zrobił resztę: w 1844 roku ruszyła odbudowa.
Kierował nią Eugène Viollet-le-Duc, który naprawiał i wymyślał w duchu gotyku, dodając nową iglicę i chimery z galerii wysoko w górze. Spośród miedzianych apostołów wokół niej tylko święty Tomasz patrzył w stronę iglicy. Miał twarz architekta.
Budowa trwała prawie dwa stulecia, od 1163 roku, za biskupa Maurice'a de Sully. Tu w 1804 roku Napoleon koronował się na cesarza, a w 1944 roku Magnificat uczcił wyzwolenie Paryża. Pięcioletnia odbudowa po pożarze kosztowała około 739 milionów dolarów.
Koniecznie zobacz
• Rozety.
• Wielkie Organy.
• Gargulce.
• Koronę Cierniową.
Czy wiesz, że…?
• Wiele głów ściętych królów odnaleziono w 1977 roku podczas wykopalisk w pobliżu: są w Musée de Cluny.
• Kogut na szczycie iglicy trzyma relikwie chroniące przed piorunami. Stary kogut został znaleziony w gruzach po pożarze.
• W 1971 roku Philippe Petit przeszedł po linie rozpiętej między dwiema wieżami.