Opis
Panteon to narodowe mauzoleum Paryża, neoklasycystyczny pomnik w Dzielnicy Łacińskiej, na wzgórzu Świętej Genowefy. Zbudowano go w latach 1758–1790 jako kościół, a stał się miejscem spoczynku wielkich mężczyzn i kobiet Francji.
Portyk ma kolumny korynckie, jak grecka świątynia, i naczółek dłuta Davida d'Angers (1837), na którym Wolność rozdaje wieńce myślicielom z jednej strony i żołnierzom z drugiej. Napis głosi: "Wielkim ludziom wdzięczna ojczyzna".
Wewnątrz ściany opowiadają historię Francji: dziewiętnastowieczne obrazy Puvisa de Chavannes i Jules'a Eugène'a Lenepveu o świętej Genowefie, Joannie d'Arc, Karolu Wielkim i Świętym Ludwiku. Spójrz w górę: trzy kopuły, jedna w drugiej. W środkowej jest Apoteoza świętej Genowefy Antoine'a-Jeana Grosa, widziana przez otwarty środek najniższej.
Pod kopułą kołysze się kopia wahadła Foucaulta, długiego na 67 metrów, którym Léon Foucault wykazał w 1851 roku, właśnie tu, że Ziemia się obraca. Oryginał jest dziś w Musée des Arts et Métiers.
Krypta to labirynt grobów: Voltaire i Rousseau, Victor Hugo i Émile Zola, Louis Braille, Jean Jaurès, bohater Ruchu Oporu Jean Moulin. Maria Curie była pierwszą kobietą pochowaną tu za własne zasługi. Spoczywa tu także Josephine Baker.
Ciężko chory w 1744 roku Ludwik XV ślubował, że jeśli wyzdrowieje, zbuduje świętej Genowefie, patronce Paryża, kościół jej godny. Wyzdrowiał. Ale nigdy nie zobaczył tego kościoła, tak jak i jego architekt. A gdy ukończono budowę, nie był już kościołem.
Jacques-Germain Soufflot zaprojektował kopułę rywalizującą z bazyliką św. Piotra w Rzymie i katedrą św. Pawła w Londynie, całą z kamienia, wzmocnioną żelaznymi prętami, zapowiedź budowli żelbetowych. Prace ciągnęły się do 1790 roku, w sam raz na rewolucję.
W 1791 roku rewolucjoniści zamienili go w świątynię narodu. Okna zamurowano, by nadać mu powagi. Mirabeau i Marata uznano za wrogów rewolucji i wyrzucono; Voltaire i Rousseau zostali. Przez prawie wiek budowla zmieniała się to w kościół, to w mauzoleum, aż do 1881 roku. Wtedy przyszedł Victor Hugo.
Koniecznie zobacz
• Wahadło Foucaulta.
• Kryptę.
• Apoteozę świętej Genowefy.
Czy wiesz, że…?
• Gros musiał przemalować kopułę: po upadku Napoleona jego miejsce zajął Ludwik XVIII.
• Opowieść, że szczątki Voltaire'a skończyły na wysypisku, jest fałszywa: gdy w 1897 roku otwarto jego trumnę, wciąż w niej leżał.
• Zewnętrzną kopułę, wysoką na 83 metry, wieńczy krzyż albo flaga, zależnie od tego, czy budynek jest kościołem, czy świeckim pomnikiem.
Portyk ma kolumny korynckie, jak grecka świątynia, i naczółek dłuta Davida d'Angers (1837), na którym Wolność rozdaje wieńce myślicielom z jednej strony i żołnierzom z drugiej. Napis głosi: "Wielkim ludziom wdzięczna ojczyzna".
Wewnątrz ściany opowiadają historię Francji: dziewiętnastowieczne obrazy Puvisa de Chavannes i Jules'a Eugène'a Lenepveu o świętej Genowefie, Joannie d'Arc, Karolu Wielkim i Świętym Ludwiku. Spójrz w górę: trzy kopuły, jedna w drugiej. W środkowej jest Apoteoza świętej Genowefy Antoine'a-Jeana Grosa, widziana przez otwarty środek najniższej.
Pod kopułą kołysze się kopia wahadła Foucaulta, długiego na 67 metrów, którym Léon Foucault wykazał w 1851 roku, właśnie tu, że Ziemia się obraca. Oryginał jest dziś w Musée des Arts et Métiers.
Krypta to labirynt grobów: Voltaire i Rousseau, Victor Hugo i Émile Zola, Louis Braille, Jean Jaurès, bohater Ruchu Oporu Jean Moulin. Maria Curie była pierwszą kobietą pochowaną tu za własne zasługi. Spoczywa tu także Josephine Baker.
Ciężko chory w 1744 roku Ludwik XV ślubował, że jeśli wyzdrowieje, zbuduje świętej Genowefie, patronce Paryża, kościół jej godny. Wyzdrowiał. Ale nigdy nie zobaczył tego kościoła, tak jak i jego architekt. A gdy ukończono budowę, nie był już kościołem.
Jacques-Germain Soufflot zaprojektował kopułę rywalizującą z bazyliką św. Piotra w Rzymie i katedrą św. Pawła w Londynie, całą z kamienia, wzmocnioną żelaznymi prętami, zapowiedź budowli żelbetowych. Prace ciągnęły się do 1790 roku, w sam raz na rewolucję.
W 1791 roku rewolucjoniści zamienili go w świątynię narodu. Okna zamurowano, by nadać mu powagi. Mirabeau i Marata uznano za wrogów rewolucji i wyrzucono; Voltaire i Rousseau zostali. Przez prawie wiek budowla zmieniała się to w kościół, to w mauzoleum, aż do 1881 roku. Wtedy przyszedł Victor Hugo.
Koniecznie zobacz
• Wahadło Foucaulta.
• Kryptę.
• Apoteozę świętej Genowefy.
Czy wiesz, że…?
• Gros musiał przemalować kopułę: po upadku Napoleona jego miejsce zajął Ludwik XVIII.
• Opowieść, że szczątki Voltaire'a skończyły na wysypisku, jest fałszywa: gdy w 1897 roku otwarto jego trumnę, wciąż w niej leżał.
• Zewnętrzną kopułę, wysoką na 83 metry, wieńczy krzyż albo flaga, zależnie od tego, czy budynek jest kościołem, czy świeckim pomnikiem.