Omschrijving
Het Panthéon is het nationale mausoleum van Parijs, een neoklassiek monument in het Quartier Latin, op de heuvel van Sainte-Geneviève. Het werd gebouwd van 1758 tot 1790 als kerk en werd de laatste rustplaats van Frankrijks grote mannen en vrouwen.
De portiek heeft Korinthische zuilen, als een Griekse tempel, en een fronton van David d'Angers (1837) waarop Vrijheid kransen uitdeelt aan denkers aan de ene kant en soldaten aan de andere. Het opschrift luidt: "Aan de grote mannen, het dankbare vaderland".
Binnen vertellen de muren het verhaal van Frankrijk: 19e-eeuwse schilderijen van Puvis de Chavannes en Jules Eugène Lenepveu over Sint-Genoveva, Jeanne d'Arc, Karel de Grote en Sint-Lodewijk. Kijk omhoog: drie koepels, de een in de ander. In de middelste zit de Apotheose van Sint-Genoveva van Antoine-Jean Gros, gezien door het open midden van de onderste.
Onder de koepel zwaait een kopie van de slinger van Foucault, 67 meter lang, waarmee Léon Foucault hier in 1851 liet zien dat de aarde draait. Het origineel staat nu in het Musée des Arts et Métiers.
De crypte is een labyrint van graven: Voltaire en Rousseau, Victor Hugo en Émile Zola, Louis Braille, Jean Jaurès, de verzetsheld Jean Moulin. Marie Curie was de eerste vrouw die hier om haar eigen verdiensten werd begraven. Ook Josephine Baker ligt hier.
Ernstig ziek zijnd beloofde Lodewijk XV in 1744 dat hij, als hij genas, Sint-Genoveva, patrones van Parijs, een kerk zou geven die haar waardig was. Hij genas. Maar hij zag de kerk nooit, en zijn architect ook niet. En toen ze klaar was, was ze geen kerk meer.
Jacques-Germain Soufflot ontwierp een koepel om te wedijveren met de Sint-Pieter in Rome en de Saint Paul's in Londen, helemaal van steen en verstevigd met ijzeren staven, een voorloper van gewapend beton. Het werk sleepte voort tot 1790, net op tijd voor de Revolutie.
In 1791 maakten de revolutionairen er een tempel van de natie van. Ramen werden dichtgemetseld om het plechtiger te maken. Mirabeau en Marat werden tot vijanden van de Revolutie verklaard en eruit gegooid; Voltaire en Rousseau bleven. Bijna een eeuw wisselde het gebouw heen en weer tussen kerk en mausoleum, tot 1881. Toen kwam Victor Hugo.
Niet missen
• De slinger van Foucault.
• De crypte.
• De Apotheose van Sint-Genoveva.
Wist je dat?
• Gros moest de koepel overschilderen: na de val van Napoleon nam Lodewijk XVIII zijn plaats in.
• Het verhaal dat Voltaires stoffelijk overschot op een vuilnisbelt belandde, klopt niet: toen zijn kist in 1897 werd geopend, lag hij er nog.
• De buitenste koepel, 83 meter hoog, wordt bekroond door een kruis of een vlag, afhankelijk van of het gebouw een kerk of een wereldlijk monument is.
De portiek heeft Korinthische zuilen, als een Griekse tempel, en een fronton van David d'Angers (1837) waarop Vrijheid kransen uitdeelt aan denkers aan de ene kant en soldaten aan de andere. Het opschrift luidt: "Aan de grote mannen, het dankbare vaderland".
Binnen vertellen de muren het verhaal van Frankrijk: 19e-eeuwse schilderijen van Puvis de Chavannes en Jules Eugène Lenepveu over Sint-Genoveva, Jeanne d'Arc, Karel de Grote en Sint-Lodewijk. Kijk omhoog: drie koepels, de een in de ander. In de middelste zit de Apotheose van Sint-Genoveva van Antoine-Jean Gros, gezien door het open midden van de onderste.
Onder de koepel zwaait een kopie van de slinger van Foucault, 67 meter lang, waarmee Léon Foucault hier in 1851 liet zien dat de aarde draait. Het origineel staat nu in het Musée des Arts et Métiers.
De crypte is een labyrint van graven: Voltaire en Rousseau, Victor Hugo en Émile Zola, Louis Braille, Jean Jaurès, de verzetsheld Jean Moulin. Marie Curie was de eerste vrouw die hier om haar eigen verdiensten werd begraven. Ook Josephine Baker ligt hier.
Ernstig ziek zijnd beloofde Lodewijk XV in 1744 dat hij, als hij genas, Sint-Genoveva, patrones van Parijs, een kerk zou geven die haar waardig was. Hij genas. Maar hij zag de kerk nooit, en zijn architect ook niet. En toen ze klaar was, was ze geen kerk meer.
Jacques-Germain Soufflot ontwierp een koepel om te wedijveren met de Sint-Pieter in Rome en de Saint Paul's in Londen, helemaal van steen en verstevigd met ijzeren staven, een voorloper van gewapend beton. Het werk sleepte voort tot 1790, net op tijd voor de Revolutie.
In 1791 maakten de revolutionairen er een tempel van de natie van. Ramen werden dichtgemetseld om het plechtiger te maken. Mirabeau en Marat werden tot vijanden van de Revolutie verklaard en eruit gegooid; Voltaire en Rousseau bleven. Bijna een eeuw wisselde het gebouw heen en weer tussen kerk en mausoleum, tot 1881. Toen kwam Victor Hugo.
Niet missen
• De slinger van Foucault.
• De crypte.
• De Apotheose van Sint-Genoveva.
Wist je dat?
• Gros moest de koepel overschilderen: na de val van Napoleon nam Lodewijk XVIII zijn plaats in.
• Het verhaal dat Voltaires stoffelijk overschot op een vuilnisbelt belandde, klopt niet: toen zijn kist in 1897 werd geopend, lag hij er nog.
• De buitenste koepel, 83 meter hoog, wordt bekroond door een kruis of een vlag, afhankelijk van of het gebouw een kerk of een wereldlijk monument is.